Boekverslag maken: zo pak je het aan
Een boekverslag maken doet je kind op de basisschool meestal vanaf groep 5. Hieronder staat wat erin moet, een stappenplan, een voorbeeld van een kort boekverslag en een invulblad om te printen.
Liever op papier? Gratis werkbladen om te printen
Meestal in groep 5 tot en met 8
Boekverslag oefenen
Weet je wat er in een boekverslag hoort? Kies een oefening. De zinnen gaan over het voorbeeldboek op deze pagina. Bij een fout krijg je een tip.
Een boekverslag in het kort
Een boekverslag is een geschreven verslag over een boek dat je kind heeft gelezen. Bijna altijd zitten er drie delen in:
- Gegevens van het boek: titel, schrijver, illustrator, soort boek.
- Samenvatting: waar het verhaal over gaat, in eigen woorden.
- Mening: wat je kind ervan vond, met een reden erbij.
Moet je kind het boek vertellen voor de klas? Dan is het een boekbespreking.
Boekverslag maken in 6 stappen
- Kies een boek dat past. Niet te moeilijk, want je kind moet het helemaal uitlezen. Het AVI-niveau van je kind is een goed startpunt. Vraag de leerkracht of het een verhaal moet zijn of dat een informatieboek ook mag.
- Lees het boek met een potlood of plakbriefjes bij de hand. Laat je kind na elk paar hoofdstukken één zin opschrijven over wat er gebeurde. Dat is straks de basis van de samenvatting.
- Schrijf de gegevens op. Die staan op de voorkant en op de eerste bladzijden: titel, schrijver, illustrator, uitgever. Tel ook de bladzijden.
- Schrijf de samenvatting. Gebruik de briefjes. Begin met wie de hoofdpersoon is en wat het probleem is, en eindig met hoe het afloopt.
- Schrijf de mening. Wat vond je kind goed, wat minder? En waarom? Een cijfer en een advies ("voor wie is dit boek leuk?") maken het af.
- Lees het verslag samen na. Klopt de spelling? Staan er hoofdletters bij namen? Kijk vooral naar de werkwoordspelling, want een samenvatting schrijf je vaak in de tegenwoordige tijd.
Wat moet er in een boekverslag? Per groep
Hoe uitgebreid een boekverslag moet zijn, verschilt per school. Vaak krijgt je kind een formulier of een lijstje van de leerkracht. Gebruik dat altijd als eerste. Dit is wat je meestal ziet:
| Groep | Wat erin moet |
|---|---|
| 4 en 5 | Titel, schrijver, een paar zinnen over het verhaal, wat je ervan vond en een tekening. Vaak op een invulformulier. |
| 6 | Alle gegevens, de hoofdpersonen, waar en wanneer het speelt, een samenvatting van een halve bladzijde en een mening met redenen. |
| 7 | Een langere samenvatting met begin, midden en eind, en een uitgebreidere mening: wat vond je van de personen, de spanning en het einde? |
| 8 | Ook het thema (waar gaat het boek eigenlijk over, zoals vriendschap of afscheid), een vergelijking met een ander boek, en soms een stukje over de schrijver. |
Boekverslag voorbeeld
Hieronder een voorbeeld van een kort boekverslag, zoals een kind in groep 6 het zou kunnen schrijven. Het boek en de schrijver bestaan niet: we hebben ze verzonnen, zodat je kind het voorbeeld niet kan overschrijven. Gebruik het om te laten zien hoe de drie delen eruitzien.
Gegevens van het boek
Titel: Pip en de verdwenen trompet
Schrijver: Joke Waterman
Illustrator: Sam Bosch
Soort boek: detectiveverhaal
Aantal bladzijden: 112
Samenvatting
Het boek gaat over Pip. Hij is tien jaar en woont in een dorp aan de rivier. Zijn opa Ben speelt trompet in de fanfare. Een week voor het grote concert is de trompet van opa ineens weg. Pip besluit hem te zoeken, samen met zijn buurmeisje Noor en haar hond. Eerst denken ze dat de nieuwe buurman de trompet heeft gestolen, omdat hij elke avond muziek maakt. Maar dat blijkt niet waar te zijn. Op de rommelmarkt in het dorp vinden ze de trompet terug in een doos met oude spullen. Opa had hem zelf per ongeluk in de verkeerde doos gelegd. Op het concert speelt opa mee, en Pip mag één nummer met hem samen spelen.
Mijn mening
Ik vond het een spannend boek, omdat je pas aan het eind weet waar de trompet is. Ik dacht ook dat het de buurman was. Noor vond ik de leukste persoon, want ze geeft nooit op. Het middenstuk vond ik wel een beetje lang, omdat ze drie keer op dezelfde plek zoeken. Ik geef het boek een 8. Ik raad het aan aan kinderen die van speurtochten houden.
Tips voor de samenvatting
De samenvatting is voor de meeste kinderen het moeilijkste deel. Ze vertellen alles na, of juist bijna niets. Deze vijf vragen helpen om de kern te vinden:
- Wie is de hoofdpersoon?
- Waar en wanneer speelt het verhaal?
- Wat is het probleem of het avontuur?
- Wat gebeurt er om het probleem op te lossen? Kies de twee of drie belangrijkste dingen.
- Hoe loopt het af?
Bij een boekverslag mag het einde er vaak wel in, omdat de leerkracht wil zien dat je kind het boek uit heeft. Bij een boekbespreking voor de klas verklap je het einde juist niet. Vraag het na als je twijfelt.
Schrijf de samenvatting in eigen woorden. Een samenvatting van internet herkent een leerkracht snel, en je kind leert er niets van. Een goede oefening in kort navertellen is ook begrijpend lezen.
Woorden voor je mening
"Leuk" en "saai" zeggen weinig. Met preciezere woorden laat je kind zien dat het echt over het boek heeft nagedacht. Zet er altijd een reden bij, met omdat of want.
| Positief | Negatief | Neutraal |
|---|---|---|
| spannend, grappig, ontroerend, verrassend, leerzaam, origineel | langdradig, voorspelbaar, ingewikkeld, eentonig, ongeloofwaardig | rustig, serieus, herkenbaar, realistisch |
Zwak: Ik vond het boek leuk.
Sterk: Ik vond het boek grappig, omdat de hond van Noor steeds de verkeerde kant op rent.
Invulblad boekverslag om te printen
Het invulblad heeft lijnen om alles over je eigen boek in te vullen. Op het tweede blad staat het ingevulde voorbeeld bij het verzonnen boek over Pip. Het oefenblad gaat over welke zin in welk deel hoort.
- Invulbladgroep 5 tot en met 8, pdf met antwoordenGratis printen
- Waar hoort het?groep 5 tot en met 8, pdf met antwoordenGratis printen
Het boekverslag per groep
- Groep 4Op sommige scholen al een eerste formulier: titel, schrijver, wat je ervan vond en een tekening.
- Groep 5Een kort verslag met de gegevens, een paar zinnen over het verhaal en een mening.
- Groep 6Een vaste indeling met gegevens, samenvatting en mening met redenen.
- Groep 7Langere samenvatting, meer over de personen en de spanning.
- Groep 8Ook het thema van het boek en een vergelijking met andere boeken.
Hier gaat het vaak mis bij een boekverslag
- De samenvatting wordt een navertelling van elk hoofdstuk. Laat je kind eerst de vijf vragen beantwoorden (wie, waar, probleem, wat gebeurt er, hoe loopt het af) en schrap de rest.
- De mening blijft hangen bij "leuk". Vraag door: wat was er leuk? Bij welk stuk kon je niet stoppen met lezen?
- Je kind begint pas als het boek uit is en weet de helft niet meer. Plakbriefjes tijdens het lezen voorkomen dat.
- Je kind kiest een te dik of te moeilijk boek en raakt achter. Een dun boek dat je kind graag leest, levert een beter verslag op dan een dik boek dat het niet uitkrijgt.
Zo help je thuis bij het boekverslag
- Laat je kind na het voorlezen of lezen in één zin vertellen wat er gebeurde. Dat is samenvatten in het klein.
- Vraag aan tafel: welk cijfer geef je de film van gisteren, en waarom? Zo oefent je kind een mening met een reden.
- Plan het verslag in stukjes: deze week lezen, volgend weekend de gegevens en de samenvatting, daarna de mening.
- Lees het verslag pas na als je kind zegt dat het klaar is. Wijs hoogstens drie dingen aan om te verbeteren.
Vragen over het boekverslag
Wat is het verschil tussen een boekverslag en een boekbespreking?
Een boekverslag schrijf je op, voor de leerkracht. Bij een boekbespreking vertel je over het boek voor de klas, vaak met een stukje voorlezen. Hoe je dat aanpakt, staat bij boekbespreking houden.
Hoe lang moet een boekverslag zijn?
Dat bepaalt de school. In groep 5 is een ingevuld formulier vaak genoeg. In groep 7 en 8 is het meestal een of twee kantjes. Vraag de leerkracht naar de eisen, of kijk in de agenda of het huiswerkblad.
Mag mijn kind een boekverslag van internet gebruiken?
Nee. De meeste boekverslagen online zijn geschreven door scholieren op de middelbare school en gaan over andere boeken. Bovendien gaat het om de eigen samenvatting en mening van je kind. Een voorbeeld bekijken om te zien hoe het eruitziet, mag natuurlijk wel.
Hoeveel mag ik als ouder helpen?
Help met plannen, met het kiezen van een boek en met nalezen. Laat de zinnen van je kind zelf. Een verslag met kinderlijke zinnen en een eerlijke mening is beter dan een perfect verslag dat duidelijk door een volwassene is geschreven.
Moet er een tekening bij een boekverslag?
In groep 4 en 5 vaak wel, later minder. Soms vraagt de leerkracht om een nieuwe voorkant voor het boek. Kijk wat er op het formulier staat.
Past hier ook bij
Alles van lezen vind je op lezen oefenen. Per groep: groep 5, groep 6, groep 7 en groep 8.