Redactiesommen oefenen
Redactiesommen zijn verhaaltjessommen: een som in een kort verhaal. Je kind moet eerst snappen wat er gebeurt en pas daarna rekenen. Veel scholen gebruiken daar een vast stappenplan voor.
Liever op papier? Gratis werkbladen om te printen
Meestal in groep 3 tot en met 8
Redactiesommen oefenen
Kies een niveau. Lees het verhaaltje goed en typ alleen het getal. Bij een fout krijg je een tip.
Kort uitgelegd: redactiesommen
Bij een redactiesom moet je kind eerst lezen en snappen wat er gebeurt, en pas daarna rekenen. Het stappenplan hieronder helpt daarbij: lezen, wat wordt er gevraagd, welke getallen heb je nodig, welke som maak je, uitrekenen, antwoord met eenheid en controleren. Kies hieronder de groep van je kind voor sommen op het goede niveau.
Redactiesommen per groep
- Redactiesommen groep 3Plaatjessommen en verhaaltjes met plus en min tot 20groep 3
- Redactiesommen groep 4Plus en min tot 100, de eerste tafels en eerlijk verdelengroep 4
- Redactiesommen groep 5Keer en delen, rekenen met geld en met tijdgroep 5
- Redactiesommen groep 6Breuken, kommagetallen en meten in verhaaltjesgroep 6
- Redactiesommen groep 7Procenten, verhoudingen, schaal en gemiddeldegroep 7
- Redactiesommen groep 8Sommen met meerdere stappen, op het niveau van de doorstroomtoetsgroep 8
Wat zijn redactiesommen?
Een redactiesom is een som die in een verhaaltje zit. Er staat geen kale som zoals 54 − 17, maar: "In de trein zitten 54 mensen. Er stappen er 17 uit. Hoeveel mensen zitten er nog in de trein?" Je kind moet zelf ontdekken welke som erbij hoort.
Op school heten ze ook verhaaltjessommen, contextsommen of talige sommen. Ze komen in elke groep terug, en in de toetsen van school is een groot deel van de rekenopgaven zo'n verhaaltje. Ook in de doorstroomtoets in groep 8.
Het stappenplan voor redactiesommen
Veel scholen leren kinderen een vast stappenplan. De namen en het aantal stappen verschillen per school en per methode, maar het komt bijna altijd hierop neer:
- Lees de som goed. Lees hem rustig, en nog een keer als het nodig is. Vertel in je eigen woorden wat er gebeurt.
- Wat wordt er gevraagd? Zoek de vraag. Onderstreep hem als je op papier werkt.
- Welke getallen heb je nodig? Soms staan er getallen in die je niet nodig hebt.
- Welke som maak je? Plus, min, keer of delen? Of meer stappen achter elkaar? Een tekening, getallenlijn of tabel helpt.
- Reken uit. Schrijf tussenantwoorden op.
- Geef antwoord met de eenheid. Niet alleen "37", maar "37 mensen" of "€ 3,50".
- Klopt het? Kan dit antwoord? Is het niet veel te groot of te klein?
Gebruikt de school van je kind andere woorden of stappen? Neem dan die van school over, zodat je kind niet in de war raakt.
Het stappenplan in een voorbeeld
Zo ziet het stappenplan eruit bij een som uit groep 5.
Papa koopt 2 kaartjes voor de film van € 7,50. Hij betaalt met € 20. Hoeveel krijgt hij terug?
- Lezen: papa koopt kaartjes en betaalt met een briefje van € 20.
- Wat wordt er gevraagd? Hoeveel geld hij terugkrijgt.
- Welke getallen? 2 kaartjes, € 7,50 per kaartje, € 20.
- Welke som? Eerst 2 × € 7,50. Dan wat er over is van € 20.
- Uitrekenen: 2 × € 7,50 = € 15. Van € 15 tot € 20 is € 5.
- Antwoord: papa krijgt € 5 terug.
- Klopt het? € 15 + € 5 = € 20. Ja.
Hulpmiddelen: tekenen, getallenlijn en tabel
Lukt het niet om de som te zien? Dan helpt het om het verhaal zichtbaar te maken. Op school leren kinderen dat ook.
- Een tekening: zes doosjes met elk vijf krijtjes. Dan zie je dat het 6 × 5 is.
- Een getallenlijn: handig bij plus en min, en bij tijd. Spring van 10:15 naar 10:30 en dan naar 11:00.
- Een verhoudingstabel: vanaf groep 6 en 7 bij prijzen, recepten, procenten en schaal. Wat je boven doet, doe je onder ook.
Blijft rekenen heel moeizaam, ook met veel oefenen? Lees dan over de kenmerken van dyscalculie.
3 krentenbollen kosten € 2,10. Hoeveel kosten 9 krentenbollen?
| Krentenbollen | 3 | 9 |
|---|---|---|
| Prijs | € 2,10 | € 6,30 |
Van 3 naar 9 is keer 3. Dus de prijs ook keer 3: € 6,30.
Gratis werkbladen redactiesommen
Om te printen, in zwart-wit. De antwoorden staan op de laatste pagina.
- Groep 3groep 3, pdf met antwoordenGratis printen
- Alles door elkaargroep 4 tot en met 8, pdf met antwoordenGratis printen
Redactiesommen in welke groep?
- Groep 3Korte verhaaltjes met plus en min tot 20, vaak met een plaatje erbij.
- Groep 4Plus en min tot 100, de tafels van 1 tot en met 5 en 10, en eerlijk verdelen.
- Groep 5Keer en delen, ook met een rest, rekenen met geld en met tijd.
- Groep 6Breuken, kommagetallen en meten, zoals meters, liters en kilo's.
- Groep 7Procenten, verhoudingen, schaal en het gemiddelde.
- Groep 8Alles door elkaar in sommen met meerdere stappen, op het niveau van de doorstroomtoets.
Waar kinderen bij redactiesommen vaak op vastlopen
- Kinderen pakken de getallen en gaan meteen rekenen, zonder het verhaal te snappen. Vraag eerst: wat gebeurt er in dit verhaaltje?
- Ze letten op losse woorden. "Meer" lijkt plus, maar bij "Bas heeft 5 knikkers meer dan Lisa. Bas heeft 12 knikkers. Hoeveel heeft Lisa?" moet je min doen. Laat je kind het verhaal tekenen.
- Bij sommen met meerdere stappen geven ze het eerste tussenantwoord als antwoord. Laat je kind na het rekenen de vraag nog een keer lezen.
- Het antwoord kan niet, maar ze zien het niet: een kind van 400 jaar of een broodje van € 50. Leer je kind om aan het eind altijd te vragen: kan dit?
Thuis aan de slag met redactiesommen
- Maak sommen van gewone dingen: boodschappen, de reistijd naar oma, de pizza eerlijk verdelen.
- Laat je kind zelf een verhaaltje bedenken bij een kale som. Wie een verhaal kan maken bij 4 × 6, snapt wat keer betekent.
- Lees moeilijke sommen samen hardop, zeker als je kind nog niet vlot leest. Gebruik bij het oefenen ook de knop "Lees voor".
- Oefen kort: drie of vier sommen per keer is genoeg. Bespreek vooral hoe je kind het heeft aangepakt.
Vragen over redactiesommen
Wat is een redactiesom?
Een som die in een verhaaltje zit. Je kind moet eerst uit het verhaal halen welke som erbij hoort, en die dan uitrekenen. Ze heten ook verhaaltjessommen of contextsommen.
Waarom vindt mijn kind redactiesommen zo moeilijk?
Bij een redactiesom komen lezen en rekenen samen. Je kind moet de tekst snappen, de vraag vinden, de goede som kiezen en dan pas rekenen. Gaat een van die stappen mis, dan is het antwoord fout, ook als je kind goed kan rekenen.
Welk stappenplan gebruiken scholen voor redactiesommen?
Dat verschilt per school en per methode, maar meestal komt het neer op: lezen, wat wordt er gevraagd, welke getallen heb je nodig, welke som, uitrekenen, antwoord met eenheid en controleren. Vraag de leerkracht welke woorden de school gebruikt.
Helpt het als mijn kind meer leest?
Ja. Kinderen die vlotter en beter lezen, hebben meer ruimte in hun hoofd om na te denken over de som. Oefen daarom ook begrijpend lezen.
Vanaf welke groep krijgt mijn kind redactiesommen?
Al in groep 3, met korte verhaaltjes en plaatjes. Vanaf groep 4 worden de verhaaltjes langer, en in groep 7 en 8 zitten er vaak meerdere stappen in één som.
Hierna oefenen
Alles van rekenen vind je op rekenen oefenen. Per groep: groep 3, groep 4, groep 5, groep 6, groep 7 en groep 8.

