Pakketten

Letters leren

Letters leren begint met klanken: je kind hoort eerst de klank in een woord en leert daarna de letter die erbij hoort. Dus mmm, niet em. Hieronder oefent je kind met plaatjes en voorlezen.

Liever op papier? Gratis werkbladen om te printen

Meestal in groep 1 tot en met 3

Letters en klanken oefenen

Kies wat je oefent. Tik op Lees voor, dan hoort je kind de vraag en het woord. Bij een fout krijg je een tip.

Vraag 10 goed

Leren lezen groep 3 Zes weken met een plan, uitleg voor jou en alle antwoorden. € 6,95Bekijk pakket

Letters leren in het kort

  • Kinderen leren de klank van een letter, niet de naam uit het alfabet. De m is mmm, niet em.
  • De letters komen in groep 3 niet in de volgorde van het alfabet, maar in kleine groepjes, gekoppeld aan woorden.
  • In groep 1 en 2 gaat het vooral om klanken horen: rijmen en de eerste klank van een woord.
  • De meeste kinderen kennen in de loop van groep 3 alle letters en klanken.

Eerst de klank, het alfabet komt later

Op school leren kinderen eerst hoe een letter klinkt. De m zeg je als mmm, de s als sss en de r als rrr. De namen uit het alfabet (em, es, er) helpen bij het lezen niet: van e-m-aa-e-n maak je geen maan. Van mmm-aa-nnn wel.

Letters als b, d, k, p en t kun je niet rekken. Die zeg je zo kort mogelijk: k, niet ka of kuh. Hoe korter, hoe makkelijker je kind de klanken straks aan elkaar plakt.

Het alfabet met de lettername komt later, vaak in groep 4, als kinderen woorden op alfabet leren zetten.

m zeg je als mmm, niet als em

s zeg je als sss, niet als es

k zeg je kort: k, niet ka

aa is één klank, ook al schrijf je twee letters

Zo bieden scholen de letters aan

In groep 3 leren kinderen de letters niet van a tot z. Ze krijgen er elke week een paar bij. Veel scholen werken met Veilig leren lezen. Die methode is verdeeld in kernen: blokken van een paar weken. In elke kern komen nieuwe letters bij, steeds met een woord en een plaatje erbij.

De volgorde is altijd: eerst de klank horen in een woord, dan de letter zien en schrijven, dan de letter gebruiken in nieuwe woorden. Andere methodes werken met thema's in plaats van kernen, maar het idee is hetzelfde.

Bij de letters horen ook klanken van twee letters, zoals aa, oo, ee, uu, ie, oe, ui, eu, ei en ij. Dat zijn ook "letters" voor je kind: aa is één klank. Bij veel scholen kennen kinderen rond de kerstvakantie of iets later alle letters en klanken.

Letters die op elkaar lijken

De b, d en p lijken op elkaar: het is steeds een rondje met een stokje, alleen anders gedraaid. Ook de n en u en de m en w zijn lastig. Dat is heel normaal. Veel kinderen draaien letters om tot ze een jaar of zeven, acht zijn.

Een handig trucje voor b en d: maak twee vuisten met de duimen omhoog en zet ze naast elkaar. Je linkerhand is de b, je rechterhand de d. Samen maken ze een bed. De p is makkelijker: dat is de enige van de drie met een stokje naar beneden.

Haalt je kind ook cijfers en letters door elkaar, zoals de 5 en de s, kijk dan bij cijfers schrijven.

Letters voor kleuters: eerst klanken horen

In groep 1 en 2 hoeft je kind nog niet te lezen. Wel spelen kinderen veel met klanken: rijmen, woorden in stukjes klappen en horen met welke klank een woord begint. Dat heet klankbewustzijn. Kinderen die klanken goed horen, hebben het in groep 3 makkelijker met lezen.

Sommige kleuters kennen al letters, vaak die van hun eigen naam. Andere nog geen enkele. Allebei is gewoon. Wil je kind zelf letters leren, help dan mee met de klanken. Is er nog geen interesse, dan speel je gewoon klankspelletjes.

Met getallen gaat het net zo: kleuters spelen met tellen, hoeveelheden en patronen. Dat oefen je bij rekenen groep 1 en 2.

Gratis werkbladen letters leren

Om te printen, in zwart-wit. De antwoorden staan op de laatste pagina.

Letters leren per groep

  • Groep 1 en 2Rijmen, woorden in stukjes klappen en de eerste klank horen. Soms al de letters van de eigen naam.
  • Groep 3Alle letters en klanken, in kleine groepjes per kern of thema. Eerst de kleine letters, later in het jaar ook de hoofdletters.

Veelgemaakte fouten bij letters leren

  • Je kind zegt de naam van de letter in plaats van de klank: es-i-es in plaats van sss-i-sss. Zeg zelf ook altijd de klank, dan neemt je kind het over.
  • Bij b, d en k plakken kinderen er een "uh" achter: buh-a-luh. Dan wordt plakken lastig. Zeg de klanken zo kort mogelijk voor.
  • De b en de d worden verwisseld. Gebruik het trucje met het bed van twee handen en wijs het aan bij elk woord met een b of d.
  • Twee letters, één klank: kinderen lezen aa als twee keer a. Zeg erbij dat twee dezelfde letters samen één lange klank maken.

Zo leer je thuis de letters

  • Speel "Ik zie, ik zie wat jij niet ziet en het begint met de mmm". Gebruik de klank, niet de lettername.
  • Vraag op school welke letters er deze week bij kwamen. Zoek die samen op pakken, borden en in boekjes.
  • Maak letters met klei, in zand of met je vinger op de rug van je kind. Zeg er steeds de klank bij.
  • Houd het kort en leuk: vijf minuten per dag is genoeg. Stop als het nog goed gaat.
  • Kent je kind al een paar letters? Zoek dan samen korte woorden in een woordzoeker groep 3. Leest het al woordjes, probeer dan een heel kort tekstje bij begrijpend lezen groep 3.
Voorkant van het leren lezen groep 3

Leren lezen groep 3

Klanken, hakken en plakken, aa tot au, medeklinkers en eerste verhaaltjes in zes weken. Elke dag een kort onderdeel, met uitleg voor jou en alle antwoorden.

€ 6,95Bekijk het pakket

Veelgestelde vragen over letters leren

Moet mijn kind in groep 2 al letters kennen?

Nee. Kinderen leren de letters in groep 3. In groep 1 en 2 is klanken horen het belangrijkst: rijmen en horen met welke klank een woord begint. Kent je kind al wat letters, dan is dat mooi meegenomen.

Waarom zegt de juf mmm en niet em?

Omdat je met klanken kunt lezen en met letternamen niet. Van mmm-aa-nnn maak je maan. Van em-aa-en niet. De namen uit het alfabet leren kinderen later, meestal in groep 4.

In welke volgorde leren kinderen de letters?

Niet in de volgorde van het alfabet. Elke methode heeft een eigen volgorde, met een paar nieuwe letters per week. Vaak komen eerst letters die je goed kunt horen en rekken, zoals de m, r, s en v. Vraag de leerkracht welke letters er nu aan de beurt zijn.

Mijn kind schrijft de b en de d steeds verkeerd om. Is dat erg?

Meestal niet. Veel kinderen draaien letters om tot ze een jaar of zeven, acht zijn. Oefen met het trucje van het bed. Blijft het in groep 4 nog vaak gebeuren, bespreek het dan met de leerkracht.

Wanneer leren kinderen de hoofdletters?

Eerst leren kinderen de kleine letters, omdat die het meest in teksten staan. De hoofdletters komen later in groep 3. Wel herkennen veel kinderen de hoofdletter van hun eigen naam al eerder.

Past hier ook bij

Alles van lezen vind je op lezen oefenen. Per groep: groep 1 en 2 en groep 3.