Grafieken en tabellen lezen

Stappenplan: zo lees je een grafiek

Kinderen willen vaak meteen een antwoord zoeken. Bij grafieken gaat het mis als ze eerst niet goed kijken. Leer je kind deze vier vragen te stellen, bij elke grafiek:

1. Waar gaat het over? Lees de titel.
2. Wat staat er onderaan? Dagen, maanden, namen of tijden.
3. Wat staat er links, en in welke eenheid? Kinderen, euro, graden, centimeters.
4. Hoeveel is één hokje? Staat er bij elke lijn een getal, of bij elke tweede lijn? Gaat het per 1, per 2, per 5 of per 10?

De vierde vraag is de belangrijkste. Wie bij een grafiek met stappen van 20 elke lijn als 10 telt, heeft alle antwoorden fout.

De staafgrafiek (staafdiagram): vergelijken

In een staafgrafiek staat elk ding als een staaf. In sommige boeken heet het een staafdiagram. Hoe hoger de staaf, hoe meer. Je ziet in één oogopslag wat het meest of het minst voorkomt. In groep 6 maken kinderen er vaak zelf een, bijvoorbeeld van de lievelingsdieren in de klas.

Typische vragen zijn: hoeveel is het bij deze staaf, hoeveel meer is het bij de ene dan bij de andere, en hoeveel is het samen. Dat zijn gewoon plus- en minsommen, maar dan moet je de getallen eerst zelf aflezen. Kijk bij een staafdiagram daarom altijd eerst naar de getallen langs de zijkant: gaan ze per 1, per 5 of per 10 omhoog?

De lijngrafiek: wat verandert er?

Een lijngrafiek laat zien hoe iets verandert. Onderaan staat bijna altijd de tijd: uren, dagen of maanden. Stijgt de lijn, dan wordt het meer. Daalt de lijn, dan wordt het minder. Is de lijn plat, dan blijft het gelijk.

Let op: een lijngrafiek begint niet altijd bij 0. In de grafiek hieronder begint de temperatuur bij 10 graden. Dan lijkt een verschil groter dan het is. Leer je kind altijd naar de getallen links te kijken.

Het cirkeldiagram: delen van een geheel

Een cirkeldiagram is een taart die in stukken is verdeeld. De hele cirkel is alles samen: alle kinderen, het hele zakgeld, de hele dag. Een half rondje is de helft, een kwart rondje is een kwart.

Hier komt rekenen met breuken en procenten samen. Als de helft van 32 kinderen fietst, zijn dat er 16. Een kwart is 25 procent. In groep 7 en 8 krijgen kinderen ook cirkeldiagrammen met procenten erbij.

Welke grafiek past waarbij?

Ook in toetsen, zoals de doorstroomtoets in groep 8, kunnen grafieken en tabellen voorkomen, vaak in een verhaaltjessom. Op redactiesommen groep 6 en rekenen groep 6 zie je hoe het in die groep begint. Wie wil weten hoe je het gemiddelde uit een tabel haalt: dat staat bij gemiddelde berekenen.

Gratis werkbladen grafieken en tabellen lezen

Om te printen, in zwart-wit. De antwoorden staan op de laatste pagina.

• 
  Staafgrafiek lezengroep 6 en 7, pdf met antwoordenGratis printen
• 
  Lijngrafiek lezengroep 6 tot en met 8, pdf met antwoordenGratis printen
• 
  Tabel lezengroep 6 en 7, pdf met antwoordenGratis printen

Grafieken: wat leert je kind in groep 6, 7 en 8?

• Groep 6Tabellen en staafgrafieken lezen en zelf maken. Vaak met turven: eerst tellen met streepjes, dan in een tabel.
• Groep 7Lijngrafieken lezen, grafieken met grote stappen, en het cirkeldiagram met breuken.
• Groep 8Grafieken en tabellen in verhaaltjessommen, cirkeldiagrammen met procenten en het gemiddelde uit een tabel.

Waar kinderen bij grafieken lezen vaak op vastlopen

• Niet kijken hoeveel één hokje is. Laat je kind bij elke grafiek eerst zeggen: elke lijn is ...
• Een staaf die tussen twee getallen eindigt verkeerd aflezen. Leg een liniaal recht van de bovenkant van de staaf naar de getallen links.
• Bij een lijngrafiek de stip van de verkeerde dag pakken. Laat je kind met de vinger van onder recht omhoog gaan.
• Bij een cirkeldiagram vergeten dat het hele rondje alles samen is. Vraag: hoeveel kinderen zijn het in totaal? Hoeveel is dan de helft?

Zo oefen je grafieken lezen thuis

• Turf een week lang iets thuis: wie de afwas doet, hoeveel glazen water je drinkt. Maak er samen een staafgrafiek van op ruitjespapier.
• Zoek grafieken in de krant, op de weer-app of op een verpakking. Vraag: waar gaat deze grafiek over? Wat staat er links?
• Meet een week lang elke dag om dezelfde tijd de temperatuur buiten en teken er een lijngrafiek van.

Veelgestelde vragen over grafieken lezen

Past hier ook bij

• Procenten
• Breuken
• Gemiddelde berekenen
• Redactiesommen groep 6
• Getallenlijn

Alles van rekenen vind je op rekenen oefenen. Per groep: groep 6, groep 7 en groep 8.